کارمزد انتقال ارز دیجیتال چطور محاسبه میشود؟
اول از همه میخواهیم بدانیم کارمزد انتقال چیست، چرا باید آن را پرداخت کنیم و چرا بعضی وقتها این کارمزد خیلی زیاد است.
همانطور که در امور مالی سنتی برای واریز و انتقال پول باید کارمزد بدهیم، در ارزهای دیجیتال هم باید این کار را انجام بدهیم. در سیستمهای سنتی مبلغ کارمزد بر اساس مبلغ جابجاشده تعیین می شود. در امور مالی غیرمتمرکز روش محاسبه متفاوت است و عوامل مختلفی روی کارمزد ارز دیجیتال اثر میگذارند؛ مثلا:
- شلوغی شبکه: وقتی همزمان کاربران زیادی بخواهند روی یک شبکه فعالیت کنند، رقابت میان آنها شکل میگیرد. آنها برای تایید سریعتر تراکنشهای خود، کارمزد بالاتری پیشنهاد میدهند که این مسئله باعث افزایش نسبی کارمزدها برای همه میشود.
- الگوریتم اجماع: بلاکچینهایی مثل بیت کوین از الگوریتم اثبات کار (PoW) استفاده میکنند. این شبکهها انرژی بالایی مصرف میکنند و به این خاطر کارمزد بیشتری دارند. در شبکههای دیگر با الگوریتم اثبات سهام (PoS)، ساختار بهشکلی است که کارمزدها معمولا کمتر هستند (البته اتریوم از این قاعده مستثنی است).
- نوع ارز دیجیتال: وقتی کوین بومی یک شبکه را انتقال میدهید، کارمزد کمتر است. وقتی میخواهید توکنی مثل تتر را روی یک شبکه دیگر انتقال دهید، پیچیدگیهایی وجود دارد که نیازمند پرداخت کارمزد بیشتر خواهد بود.
- اندازه تراکنش یا پیچیدگی آن: حجم اطلاعات انتقالی و دادههای تراکنش در تعیین مبلغ کارمزد نقش دارند. در شبکههایی مثل اتریوم که با قراردادهای هوشمند کار میکنند، کارمزد با میزان پیچیدگی تراکنش ارتباط مستقیم دارد.
جلوتر که درباره شبکههای مختلف انتقال ارز دیجیتال توضیح میدهیم، بیشتر درباره این عوامل صحبت میکنیم.
تفاوت کارمزد صرافی و کارمزد شبکه
لازم است پیش از معرفی ارزانترین شبکه انتقال ارز دیجیتال، یک مسئله مهم را توضیح دهیم. بعضی از کاربران فکر میکنند تمام کارمزدها مستقیم به جیب صرافی میرود. کارمزدها بهطور کلی به دو بخش تقسیم میشوند: یکی کارمزد شبکه (Network Fee) و دیگری کارمزد صرافی.
کارمزد شبکه هیچ ارتباطی به صرافی ندارد. صرافی این مبلغ را از شما میگیرد و به اعتبارسنجها یا ماینرها میدهد تا تراکنش شما در دفتر کل ثبت شود. این کارمزد همانطور که گفتیم، متغیر بوده و به عوامل مختلفی مربوط است.
بخش دیگر کارمزد، مربوط به صرافی است. صرافیها برای خدمترسانی بهتر، تامین امنیت و مدیریت داراییها، این هزینه را از کاربران دریافت میکنند. معمولا مبلغ این کارمزد کم است و بعضی از صرافیهای ارز دیجیتال مانند ناربیت، این مبلغ را به پایینترین حد ممکن کاهش دادهاند.
مقایسه بهترین و ارزانترین شبکه برای انتقال سایر ارزهای دیجیتال
در این قسمت میخواهیم شبکههای اصلی انتقال ارز دیجیتال را معرفی کنیم. آشنایی با این شبکهها باعث میشود بهترین گزینه برای انتقال را انتخاب کنید تا مجبور نباشید مبالغ بالایی برای کارمزد تراکنشهای خود بپردازید. توجه کنید که:
- برای انتقال ارزهای دیجیتال در شبکههای بلاکچینی، باید شبکهای که در صرافی برای انتقال انتخاب میکنید، با شبکه کیف پول مقصد یکسان باشد.
- تقریبا تمام شبکهها کارمزد انتقال را بر اساس کوین بومی خود دریافت میکنند.
- علاوه بر هزینه کارمزد، فاکتورهای دیگری مانند سرعت هم اهمیت دارند.
شبکه اتریوم (ERC20)
اتریوم شبکه ارزانی برای انتقال نیست؛ اما جزو اولین، اصلیترین و بهترین شبکههاست. اتریوم با وجود بالا بودن کارمزدها، بهدلیل میزبانی از توکنهای مختلف مثل تتر یکی از مهمترین انتخابهای کاربران است.
ساختار کارمزد اتریوم بر پایه مفهومی بهنام گس فی (Gas Fee) بنا شده است. گس سوخت شبکه اتریوم است و به واحد اندازهگیری توان پردازش کامپیوترهای متصل به شبکه اطلاق میشود. واحد گس، گیوی (Gwei) است. هر یک گیوی، یک میلیاردم کوین اتر (ETH) است.
فرمول نهایی کارمزدها در اتریوم بهشکل زیر است:
$$\text{Total Gas Fee} = \text{Gas Units} \times (\text{Base Fee} + \text{Tip})$$
اجزای این فرمول عبارتاند از:
- گس یونیت یا واحد گس: که برای انجام هر عملی مشخص و ثابت است و ربطی به شلوغی شبکه ندارد. مثلا انتقال کوین اتر بین دو کیف پول همیشه به ۲۱ هزار واحد گس نیاز دارد. اما اجرای یک قرارداد هوشمند و پیچیده یا انتقال تتر، نیاز به واحدهای بیشتری دارد.
- بیس فی یا کارمزد پایه: این رقم حداقل کارمزدی است که تا آن را نپردازید، اصلا تراکنش شما انجام نمیشود. شبکه خودش این عدد را بسته به میزان شلوغی تعیین میکند. این مبلغ پس از پرداخت، توسط شبکه اتریوم سوزانده میشود تا تورم کنترل شود.
- تیپ یا انعام (Priority Fee یا Tip): این مبلغ اضافهای است که کاربران بهدلخواه پرداخت میکنند تا به اعتبارسنجها انگیزه بیشتری دهند. اعتبارسنجها تراکنشهایی را که دارای انعام بالاتری هستند، در اولویت قرار میدهند.
شبکه بیت کوین (BTC)
مدل ساختار کارمزد انتقال در شبکه بیت کوین متفاوت است. اینجا بهجز شلوغی شبکه، حجم دادههای تراکنش بر حسب بایت اهمیت دارد. فضای بلاکها در شبکه بیتکوین به یک مگابایت محدود است. پس منطقی است که ماینرها بهسراغ تراکنشهایی میروند که بتوانند در همین فضای محدود، سود بیشتری از آن کسب کنند.
وقتی میگوییم حجم داده تراکنش، منظورمان تعداد ورودیها یا همان تراکنشهای کوچکی است که قبلا به کیف پولتان واریز شده است. هرچه ورودیها بیشتر باشد، حجم تراکنش هم بیشتر خواهد شد و کارمزد بالاتر میرود. مثلا اگر قبلا طی ۱۰ تراکنش خرد، در مجموع یک بیت کوین به ولت شما واریز شده است، باید کارمزد بیشتری پرداخت کنید نسبت به زمانی که یک بیت کوین، طی یک تراکنش واحد به کیف پولتان منتقل شده است.
وقتی شبکه شلوغ میشود، کاربران نرخ بالاتری پیشنهاد میدهند تا ماینرها را راضی به انتخاب تراکنش خود کنند. این مسئله موجب افزایش کارمزد میشود.
خیلی ساده اگر بخواهیم بگوییم، بیت کوین کاری ندارد در تراکنش شما چه مقدار دارایی جابجا میشود؛ فقط حجم دادههاست که نشان میدهد چند درصد بلاک اشغال میشود و کارمزد هم بر همان مبنا محاسبه خواهد شد.
شبکه ترون (TRC20)
این شبکه مدتها محبوبترین و ارزانترین بستر برای انتقال تتر بهویژه برای کاربران ایرانی بوده است (اکنون دیگر ارزانترین نیست). اساس کار شبکه ترون به مفاهیمی بهنام پهنای باند و انرژی گره خورده است.
پهنای باند برای انتقالهای عادی مثل کوین بومی ترون (TRX) و انرژی برای اجرای قراردادهای هوشمند مثل انتقال تتر به کار میرود. ترون هر روز مقداری پهنای باند به هر آدرس ولت بهصورت رایگان اختصاص میدهد. به همین خاطر است که انتقال ارز دیجیتال ترون معمولا بدون کارمزد انجام میشود.
برای انتقال تتر شبکه نیازمند انرژی است و اگر ولت شما انرژی کافی برای انجام این تراکنش نداشته باشد، معادل ریالی آن از رمزارز TRX کسر میشود. این مبلغ حدود ۱ الی ۲ دلار خواهد بود. حتی اگر شبکه هم شلوغ باشد، کارمزد انتقال معمولا در همین سطوح باقی میماند.
شبکه بی ان بی اسمارت چین (BEP20)
ساختار کارمزد شبکه BEP20 مانند اتریوم است؛ اما نسخهای ارزانتر است. همان توضیحاتی که درباره گس فی دادیم، اینجا هم صدق میکند. قیمت گس که در این شبکه بر پایه کوین BNB محاسبه میشود، بسیار پایین نگه داشته میشود تا کارمزد نهایی ارزانتر باشد.
به همین خاطر است که وقتی تتر یا رمزارزهای دیگر را در بستر این شبکه منتقل میکنید، کارمزدتان ناچیز و زیر یک دلار (در بسیاری موارد زیر نیم دلار) خواهد بود.
شبکه سولانا (SPL)
شبکه سولانا هم یکی دیگر از محبوبترین شبکههای انتقال ارز دیجیتال است. این بلاکچین برای رفع مشکل مقیاسپذیری و کاهش کارمزدهای اتریوم بهوجود آمد. ساختار کارمزد این شبکه ساده است و بیشتر تراکنشها را میتوانید با کارمزدهایی کمتر از یک سنت انجام دهید.
در شبکه سولانا بسته به اینکه برای انجام یک تراکنش به چند امضا نیاز است، کارمزد محاسبه میشود. دیگر نه حجم دادهها مهم است و نه پیچیدگی آنها.
در این شبکه هم مثل اتریوم کارمزد اولویت یا انعام داریم؛ اما حتی باز هم کارمزد نهایی در بسیاری از مواقع حتی به یک سنت هم نمیرسد. به همین خاطر است که سولانا به یک شبکه اقتصادی لایه یک تبدیل شده است.
شبکه تون (TON)
شبکه تون که بهخاطر تلگرام بیشتر از قبل شناخته شده است، ساختار کارمزد جذابی دارد که کمی با بلاکچینهای دیگر متفاوت است. در شبکه تون نرخ پایه کارمزدها بهصورت ثابت و از طریق رایگیری از اعتبارسنجها تعیین میشود. اینجا دیگر خبری از انعام نیست و کاربران نمیتوانند با پرداخت مبالغ اضافه، روند انجام تراکنش خود را تسریع کنند.
این فاکتورها در محاسبه کارمزد در شبکه تون موثر هستند:
- کارمزد ذخیرهسازی برای نگهداری دادههای قرارداد هوشمند
- کارمزد ارسال پیام برای انتقال پیام میان بلاکهای مختلف
- کارمزد محاسبات برای پیادهسازی کدهای ماشین مجازی تون
- کارمزد برای اقدامات فنی
هزینه جابجایی برای کوین بومی شبکه TON و استیبل کوینی مثل تتر در این شبکه معمولا در حد چند سنت یا کمتر است.
ویژگی امکان انجام تراکنش بدون نیاز به کوین بومی شبکه هم باعث شده است کاربران از این بستر استقبال کنند. یعنی شما برای اینکه بخواهید تتر را در شبکه تون انتقال دهید، نیازی به داشتن رمزارز TON نخواهید داشت و کارمزد از همان ارز دیجیتال تتر کسر میشود. البته این ویژگی باید در صرافی یا ولت هم فعال باشد تا کاربر بتواند از آن استفاده کند.
شبکههای لایه ۲
شبکههای لایه دوم راهکارهایی برای حل مشکل مقیاسپذیری اتریوم ارائه کردهاند. این شبکهها کارمزدها را کاهش داده و با افزایش سرعت تراکنشها، مخاطبهای زیادی جذب کردهاند. در ادامه سه مورد از بهترین شبکههای لایه ۲ را برای انتقال ارز دیجیتال بررسی میکنیم.
- آربیتروم (Arbitrum): این شبکه بزرگترین لایه دوم اتریوم است. در این شبکه صدها تراکنش در یک بسته فشرده میشوند و سپس بهعنوان یک تراکنش واحد به اتریوم ارسال میشوند (که به آن فناوری رولاپ یا Rollup گفته میشود). این کار باعث کاهش هزینهها میشود و کارمزد انتقال را تا چند سنت پایین میآورد.
- پالیگان (Polygon): پالیگان شبکه محبوب دیگری است که مستقل از نوسانات گس فی اتریوم عمل میکند. این مسئله باعث میشود کارمزدها در این شبکه از چند سنت بیشتر نشود. سرعت بالای تراکنشها پالیگان را به شبکهای محبوب برای انتقال تبدیل کرده است.
- آپتیمیزم (Optimism): آپتیمیزم نیز یکی دیگر از لایه ۲ های بهنام است که مثل آربیتروم خود از رولاپهای خوشبینانه استفاده میکند. در این ساختار، تراکنشها با فرض معتبر بودن پردازش میشوند و فقط وقتی تضادی ببینند، چالش بهوجود میآید. این مسئله باعث میشود سرعت پردازش تراکنشها بالا برود.
بهترین شبکه انتقال تتر در سال ۲۰۲۶ کدام است؟ مقایسه شبکههای TRC20 و ERC20
با توجه به توضیحاتی که ارائه کردیم، حالا میتوانیم جمعبندی کنیم و تصمیم بگیریم که کدام شبکه برای انتقال ارزان تتر بهتر است. در جدول زیر علاوه بر مقایسه شبکههای TRC20 و ERC20 سایر شبکهها مهم را هم بررسی کردهایم.
نام شبکه | سرعت | ارز دیجیتال موردنیاز برای کارمزد | وضعیت کارمزد انتقال تتر و سایر توکنها | مناسب برای |
بیت کوین | کند (۱۰ تا ۶۰ دقیقه) | BTC | از توکنهای دیگر پشتیبانی نمیکند | انتقال و هولد بیت کوین |
اتریوم | متوسط (۱ تا ۵ دقیقه) | ETH | بسیار بالا (بسته به میزان شلوغی شبکه) | انتقال مبالغ سنگین توسط نهنگها (امنیت بالا) |
ترون | سریع (۱ تا ۳ دقیقه) | TRX | متوسط | انتقال تتر بهویژه در ایران |
شبکه هوشمند بیانبی | بسیار سریع (۳ تا ۵ ثانیه) | BNB | اقتصادی و پایین | انتقال توکنهای بلاکچین BSC |
تون | بسیار سریع (زیر ۱۰ ثانیه) | TON یا USDT * | بسیار پایین | انتقال تتر به ولتهای تلگرامی |
سولانا | فوقالعاده سریع (۱ الی ۳ ثانیه) | SOL | ناچیز | انتقال تتر و تراکنشهایی با مبالغ پایین |
آربیتروم | بسیار سریع (زیر ۵ ثانیه) | ETH | بسیار پایین | انتقال اتر و توکنهای لایه دو |
آپتیمیزم | بسیار سریع (زیر ۵ ثانیه) | ETH | بسیار پایین | انتقال اتر و توکنهای اکوسیستم آپتیمیزم |
پالیگان | بسیار سریع (زیر ۵ ثانیه) | POL | اقتصادی و بسیار پایین | انتقال ارزان برای تعامل با برنامههای غیرمتمرکز |
در حال حاضر امکان پرداخت کارمزد با USDT در کیف پولهای سازگار با استاندارد W5 فعال است.
از جدول بالا میتوان نتیجه گرفت شبکههای لایه ۲ برای انتقال تتر بهترین شبکه هستند. قبلا شبکه ترون اولین و بهترین انتخاب کاربران برای این کار بود؛ اما اکنون کارمزد انتقال تتر TRC20 بالا رفته است. البته همچنان کاربران زیادی ترجیح میدهند بهجای خرید اتریوم برای پرداخت کارمزد شبکههای لایه دو، کمی ترون بخرند و در این بستر نقل و انتقالات خود را انجام دهند.
خوشبختانه تمام شبکههای بالا برای انتقال تتر و سایر ارزهای دیجیتال در صرافی ارز دیجیتال ناربیت فعال هستند و میتوانید بسته به نیاز خودتان، یکی از آنها را انتخاب کنید و کارمزد خود را کاهش دهید.
چرا برای انتقال رمزارز باید کارمزد بپردازیم؟
کارمزدها هزینههایی برای انجام تراکنش روی شبکه هستند تا اعتبارسنجها یا ماینرها انگیزه کافی برای فعالیت داشته باشند.
آیا تمام کارمزد ارز دیجیتال به جیب صرافی میرود؟
خیر. بخش زیادی از کارمزدها برای تامین امنیت شبکه پرداخت میشوند و تنها درصد کمی از کارمزد به صرافی تعلق میگیرد.
بهترین شبکههای اصلی برای جابجایی ارز دیجیتال کداماند؟
بیت کوین، اتریوم، سولانا، بیانبی اسمارت چین و شبکههای لایه دوم مثل آربیتروم.
ارزانترین شبکه برای انتقال تتر کدام است؟
شبکههای لایه ۲ مثل آربیتروم، پالیگان و آپتیمیزم، شبکه هوشمند بیانبی و ترون.
سریعترین شبکه لایه ۱ برای انتقال ارز دیجیتال کدام است؟
سولانا سریعترین شبکه در حال حاضر است و شبکههایی مانند بیانبی اسمارت چین و تون هم بعد از آن قرار دارند.
