آموزش تراست ولت در ساده‌ترین شکل چهار مرحله دارد: نصب اپلیکیشن از منبع رسمی، ساخت کیف پول و ذخیره امن عبارت بازیابی، دریافت ارز با آدرس و شبکه درست و ارسال ارز پس از بررسی دقیق مقصد. تراست ولت (Trust Wallet) یک کیف پول موبایل غیرامانی است؛ یعنی کنترل دارایی فقط در دست شماست و مسئولیت امنیت آن هم با خود شماست.
در این راهنما همه این مراحل را قدم‌به‌قدم و ساده مرور می‌کنیم. می‌بینید چطور نسخه اصلی را از نسخه جعلی تشخیص دهید، چرا انتخاب شبکه در واریز تتر اهمیت زیادی دارد و چه خطاهایی بیشترین ضرر را به کاربران تازه‌وارد زده است. محدودیت‌های مربوط به کاربران ایرانی را هم شفاف بررسی می‌کنیم. برای هیچ‌کدام از این مراحل لازم نیست عجله کنید.
تراست ولت چیست؟
تراست ولت یک کیف پول چندزنجیره‌ای است که سال ۲۰۱۷ میلادی راه‌اندازی شد و یک سال بعد صرافی بایننس آن را خرید. این کیف پول به‌صورت اپلیکیشن اندروید و iOS و افزونه مرورگر عرضه می‌شود. با تراست ولت می‌توانید ارزهای شبکه‌های مختلف، مثل بیت کوین، اتریوم، ترون و BNB Chain، را در یک اپلیکیشن نگه دارید، دریافت کنید و بفرستید.
مهم‌ترین ویژگی تراست ولت غیرامانی بودن (Non-Custodial) است. در این نوع کیف پول، کلیدهای دسترسی به دارایی روی گوشی خود شما ساخته و نگهداری می‌شوند و شرکت سازنده به آن‌ها دسترسی ندارد. اگر با انواع کیف پول و تفاوت آن‌ها آشنا نیستید، پیش از ادامه، مقاله کیف پول ارز دیجیتال را بخوانید.
| معیار | تراست ولت (غیرامانی) | حساب صرافی (امانی) |
|---|---|---|
| کنترل دارایی | فقط در دست خود کاربر | در اختیار صرافی |
| بازیابی در صورت فراموشی | فقط با عبارت بازیابی | معمولاً از طریق پشتیبانی و احراز هویت |
| مسئولیت امنیت | تقریباً کامل با کاربر | تقسیم‌شده میان کاربر و صرافی |
| کاربرد رایج | نگهداری شخصی و کار با برنامه‌های غیرمتمرکز | خرید و فروش و تبدیل به ریال |
تراست ولت امکانات دیگری هم دارد. برای نمونه، می‌توانید با آن ارزها را تبدیل (سواپ) کنید، به برنامه‌های غیرمتمرکز وصل شوید یا برخی ارزها را استیک کنید. هرکدام از این امکانات ریسک‌های خودش را دارد و موضوع این مقاله نیست. اگر هنوز درباره انتخاب کیف پول تصمیم قطعی نگرفته‌اید، مطلب مقایسه سیف پل و تراست ولت می‌تواند کمکتان کند.
نصب تراست ولت از منبع رسمی
اولین و مهم‌ترین قدم در آموزش تراست ولت، نصب نسخه اصلی است. نسخه‌های جعلی ظاهری کاملاً شبیه اپلیکیشن اصلی دارند، اما عبارت بازیابی شما را برای کلاهبردار می‌فرستند. اگر کیف پول را با اپلیکیشن جعلی بسازید، بقیه نکات امنیتی دیگر فایده‌ای ندارند.
- از صفحه دانلود سایت رسمی تراست ولت شروع کنید و نشانی را در مرورگر دقیق بررسی کنید.
- برای اندروید از گوگل‌پلی یا فایل نصبی که خود سایت رسمی ارائه می‌کند استفاده کنید. برای iOS از اپ‌استور استفاده کنید.
- در فروشگاه، نام توسعه‌دهنده، تعداد دانلود و نظرهای کاربران را بررسی کنید تا با نسخه‌ای با نام مشابه اشتباه نگیرید.
- اپلیکیشن را نصب و باز کنید. اگر قبلاً نسخه‌ای از منبع نامشخص نصب کردهاید، آن را حذف کنید و دارایی‌اش را به کیف پولی منتقل کنید که با نسخه اصلی ساخته‌اید.
از کجا نصب نکنیم؟
فایل‌های نصبی که در گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی دست‌به‌دست می‌شوند، لینک‌های تبلیغاتی و سایت‌هایی با نشانی‌های شبیه سایت رسمی، منبع مطمئنی نیستند. کاربران ایرانی گاهی به فروشگاه‌های رسمی اپلیکیشن دسترسی محدودی دارند. همین موضوع آن‌ها را بیشتر به سمت فایل‌های ناشناس می‌برد. اگر منبع یک فایل نصبی را نمی‌شناسید، آن را نصب نکنید.
ساخت کیف پول جدید
ساخت کیف پول در تراست ولت چند دقیقه طول می‌کشد. نام گزینه‌ها ممکن است در نسخه‌های مختلف کمی متفاوت باشد، اما مسیر کلی این است:
- اپلیکیشن را باز کنید و گزینه ساخت کیف پول جدید (Create new wallet) را بزنید.
- یک رمز عبور (Passcode) برای باز کردن اپلیکیشن بسازید. در صورت تمایل، اثر انگشت یا تشخیص چهره را هم فعال کنید.
- در مرحله پشتیبان‌گیری، پشتیبان‌گیری دستی (Back up manually) را انتخاب کنید.
- عبارت بازیابی را که معمولاً ۱۲ کلمه انگلیسی است، به ترتیب و با دقت روی کاغذ بنویسید.
- در مرحله تأیید، کلمه‌ها را به ترتیب درست انتخاب کنید تا اپلیکیشن مطمئن شود آن‌ها را درست نوشته‌اید.
- کیف پول ساخته شد. حالا صفحه اصلی و فهرست ارزها را می‌بینید.
تراست ولت گزینه پشتیبان‌گیری رمزگذاری‌شده در فضای ابری، مثل گوگل‌درایو یا آی‌کلاد، را هم ارائه می‌کند. این روش امنیت کیف پول را به امنیت حساب ابری و رمز پشتیبان گره می‌زند. به همین دلیل، در این بخش از آموزش تراست ولت، پشتیبان‌گیری دستی را مسیر ساده‌تر و قابل‌کنترل‌تری برای شروع می‌دانیم.
رمز اپلیکیشن با عبارت بازیابی فرق دارد
رمز اپلیکیشن فقط قفل همین برنامه روی همین گوشی است. اما عبارت بازیابی کلید اصلی کل کیف پول است و با آن می‌توان کیف پول را روی هر دستگاه دیگری بازیابی کرد. اگر گوشی گم شود، رمز اپلیکیشن به کاری نمی‌آید و فقط عبارت بازیابی دارایی را برمی‌گرداند.
اگر قبلاً کیف پول داشته‌اید، به‌جای ساخت کیف پول جدید، گزینه افزودن کیف پول موجود را بزنید و عبارت بازیابی را وارد کنید. این کار را فقط در نسخه اصلی اپلیکیشن و در محیطی خصوصی انجام دهید.
ذخیره امن عبارت بازیابی
عبارت بازیابی (Recovery Phrase) فهرستی از کلمه‌هاست که کلیدهای خصوصی کیف پول از آن ساخته می‌شوند. هر کسی این کلمه‌ها را داشته باشد، بدون نیاز به گوشی شما به همه دارایی کیف پول دسترسی دارد. برای آشنایی دقیق‌تر با این مفهوم، مقاله عبارت بازیابی را بخوانید. در اینجا فقط روش نگهداری را مرور می‌کنیم.
- کلمه‌ها را با خط خوانا و به ترتیب روی کاغذ بنویسید و املای هر کلمه را دوباره چک کنید.
- دست‌کم دو نسخه کاغذی داشته باشید و آن‌ها را در دو جای امن و جدا از هم نگه دارید.
- از عبارت بازیابی اسکرین‌شات یا عکس نگیرید و آن را در یادداشت گوشی، پیام‌رسان‌ها، ایمیل یا فضای ابری ذخیره نکنید.
- برای نگهداری بلندمدت، حک کردن کلمه‌ها روی صفحه فلزی در برابر آب و آتش مقاوم‌تر است.
- هیچ پشتیبان، ادمین یا وب‌سایتی برای «فعال‌سازی»، «رفع مشکل» یا «جایزه» به عبارت بازیابی شما نیاز ندارد.
هشدار: عبارت بازیابی را هرگز در هیچ سایت، فرم یا ربات تلگرامی وارد نکنید. هر کسی آن را درخواست کند، حتی اگر نام و لوگوی تراست ولت را داشته باشد، قصد برداشتن دارایی شما را دارد.
دریافت ارز؛ گرفتن آدرس و انتخاب شبکه
برای دریافت ارز، باید آدرس کیف پول را به فرستنده بدهید. نکته مهم اینجاست که یک ارز ممکن است روی چند شبکه وجود داشته باشد. برای نمونه، تتر (USDT) روی ترون، BNB Chain، اتریوم و شبکه‌های دیگر عرضه می‌شود. آدرس و شبکه واریز باید دقیقاً با هم یکی باشند.
- در صفحه اصلی، گزینه دریافت (Receive) را بزنید.
- نام ارز را جست‌وجو کنید و نسخه‌ای را انتخاب کنید که برچسب شبکه موردنظر را دارد؛ مثلاً USDT با برچسب TRON.
- آدرس را با دکمه کپی بردارید یا کد QR را به فرستنده نشان دهید.
- در صرافی یا کیف پول مبدأ، هنگام برداشت، دقیقاً همان شبکهای را انتخاب کنید که آدرسش را کپی کردهاید.
اگر ارز یا شبکه موردنظر در فهرست نیست، از بخش مدیریت ارزها آن را فعال کنید. برای انتقال دارایی از صرافی به کیف پول یا میان دو کیف پول، مراحل کامل‌تر در مقاله انتقال تتر بین کیف پول‌ها آمده است.
شکل آدرس‌ها در شبکه‌های رایج
| شبکه | استاندارد توکن | شکل آدرس | ارز لازم برای کارمزد |
|---|---|---|---|
| ترون | TRC20 | با حرف بزرگ T شروع می‌شود | TRX |
| BNB Chain | BEP20 | با 0x شروع می‌شود | BNB |
| اتریوم | ERC20 | با 0x شروع می‌شود | ETH |
آدرس شما در BNB Chain و اتریوم معمولاً دقیقاً یکی است. یعنی یکسان بودن آدرس به معنای یکسان بودن شبکه نیست و شبکه را باید جداگانه بررسی کنید. اینکه برای تتر کدام شبکه کارمزد و سرعت مناسب‌تری دارد، موضوع مقاله بهترین شبکه انتقال تتر است. بیشتر کاربران ایرانی برای انتقال تتر از شبکه ترون (TRC20) استفاده می‌کنند.
برخی ارزها، مثل ریپل (XRP) یا تون‌کوین (TON)، هنگام واریز به صرافی علاوه بر آدرس به ممو (Memo) یا تگ نیاز دارند. اگر صرافی مقصد ممو خواسته، آن را هم وارد کنید. فراموش کردن ممو ممکن است واریز را با تأخیر جدی یا از دست رفتن همراه کند.
ارسال ارز از تراست ولت
تراکنش در بلاک‌چین برگشت‌پذیر نیست و هیچ بانک یا پشتیبانی نمی‌تواند آن را لغو کند. برای همین، ارسال ارز را با حوصله و این ترتیب انجام دهید:
- در صفحه اصلی، ارزی را انتخاب کنید که می‌خواهید بفرستید و برچسب شبکه‌اش را بررسی کنید.
- گزینه ارسال (Send) را بزنید.
- آدرس مقصد را مستقیماً از صفحه واریز صرافی یا کیف پول مقصد کپی کنید، نه از تاریخچه تراکنش‌ها.
- پس از چسباندن، چند کاراکتر اول و آخر آدرس را با آدرس اصلی مقایسه کنید.
- مقدار را وارد کنید و کارمزد شبکه را در صفحه تأیید ببینید.
- اگر همه‌چیز درست بود، تراکنش را تأیید کنید و وضعیتش را در تاریخچه دنبال کنید.
کارمزد شبکه و نقش ترون
کارمزد هر تراکنش را خود شبکه دریافت می‌کند و معمولاً با ارز اصلی همان شبکه پرداخت می‌شود. برای ارسال تتر روی ترون، معمولاً به مقداری TRX در همان کیف پول نیاز دارید. در غیر این صورت، ممکن است تراکنش انجام نشود. اگر TRX ندارید، می‌توانید شرایط خرید ترون را بررسی کنید و مقدار کمی از آن را برای کارمزد به کیف پول بفرستید.
تراست ولت در نسخه‌های اخیر روش‌هایی برای پرداخت کارمزد با توکن‌هایی مثل USDT در برخی شبکه‌ها اضافه کرده است. این امکانات ممکن است در همه شبکه‌ها، نسخه‌ها یا مناطق فعال نباشند. پس روی آن‌ها حساب نکنید و همیشه پیش از تأیید، کارمزد نهایی را در صفحه تأیید ببینید.
نکته: اگر برای اولین بار به یک آدرس جدید ارز می‌فرستید، اول مبلغ کمی را آزمایشی ارسال کنید. وقتی از رسیدن آن مطمئن شدید، بقیه را بفرستید. هزینه یک کارمزد اضافه، در برابر خطر از دست رفتن کل مبلغ ناچیز است.
خطاهای رایج، ریسک‌ها و نکات امنیتی
بیشتر ضررهای کاربران تازه‌وارد از هک‌های پیچیده نمی‌آید. معمولاً یک خطای ساده یا یک لحظه عجله باعث آن است. این جدول رایج‌ترین خطاها را نشان می‌دهد:
| خطا | پیامد احتمالی | راه پیشگیری |
|---|---|---|
| انتخاب شبکه متفاوت در مبدأ و مقصد | نرسیدن یا از دست رفتن دارایی | یکسان بودن شبکه را در هر دو طرف بررسی کنید |
| نداشتن ارز اصلی شبکه برای کارمزد | انجام نشدن تراکنش | مقداری TRX، BNB یا ETH در کیف پول نگه دارید |
| کپی آدرس از تاریخچه تراکنش‌ها | ارسال به آدرس مشابهِ کلاهبردار | آدرس را همیشه از مقصد اصلی بردارید |
| فراموش کردن ممو در واریز به صرافی | نرسیدن واریز به حساب | اگر مقصد ممو خواسته، آن را وارد کنید |
| اسکرین‌شات از عبارت بازیابی | لو رفتن کلید کیف پول | عبارت بازیابی را فقط روی کاغذ یا فلز نگه دارید |
ریسک‌هایی که باید بدانید
- ریسک کیف پول گرم: تراست ولت به اینترنت وصل است. اگر گوشی به بدافزار آلوده شود یا روت و جیلبریک شده باشد، کیف پول هم در خطر است.
- ریسک زنجیره تأمین: در دی ۱۴۰۴، نسخه آلوده‌ای از افزونه مرورگر تراست ولت در فروشگاه کروم منتشر شد. طبق اعلام خود شرکت، چند هزار آدرس و حدود ۸٫۵ میلیون دلار دارایی آسیب دیدند. شرکت اعلام کرد اپلیکیشن موبایل آسیبی ندیده است. این ماجرا نشان داد حتی منبع رسمی هم ریسک صفر ندارد. به‌روزرسانی‌ها و اطلاعیه‌های امنیتی را دنبال کنید.
- آدرس‌های مسموم: کلاهبرداران تراکنش‌های بسیار کوچکی از آدرسی شبیه آدرس‌های شما می‌فرستند تا آدرس جعلی در تاریخچه ثبت شود. برای همین هیچ‌وقت آدرس را از تاریخچه کپی نکنید.
- پشتیبانی جعلی و توکن‌های ناشناس: پیام‌هایی با عنوان پشتیبان تراست ولت یا توکن‌هایی که ناخواسته در کیف پول ظاهر می‌شوند و شما را به سایتی برای «فروش» یا «دریافت جایزه» می‌فرستند، اغلب دام فیشینگ‌اند.
- مجوزهای برنامه‌های غیرمتمرکز: اتصال کیف پول به سایت‌های ناشناس و تأیید درخواست‌هایی که متنشان را نمی‌فهمید، ممکن است به خالی شدن کیف پول منجر شود.
- ریسک دسترسی برای کاربران ایرانی: در شرایط استفاده تراست ولت آمده است که ساکنان کشورهای تحت تحریم جامع آمریکا، از جمله ایران، واجد شرایط استفاده از خدمات آن نیستند. برخی خدمات جانبی هم ممکن است برای کاربران ایرانی فعال نباشند. این محدودیت هر زمان ممکن است سخت‌گیرانه‌تر شود.
- ریسک خود دارایی: کیف پول غیرامانی دارایی را از ریسک‌های خود آن ارز محافظت نمی‌کند. برای نمونه، ناشر تتر می‌تواند USDT موجود در یک آدرس را مسدود کند و این کار به کیف پولی که استفاده می‌کنید ربطی ندارد.
با توجه به این ریسک‌ها، بهتر است تراست ولت را بیشتر برای مبلغ‌هایی استفاده کنید که با آن‌ها کار روزمره دارید. برای پس‌انداز بزرگ و بلندمدت، تقسیم دارایی یا استفاده از کیف پول سخت‌افزاری را هم بررسی کنید.
سوالات متداول
۱. آیا تراست ولت برای کاربران ایرانی محدودیت دارد؟
بله، در شرایط استفاده. تراست ولت در شرایط استفاده خود، ساکنان کشورهای تحت تحریم جامع آمریکا، از جمله ایران، را واجد شرایط استفاده نمی‌داند. برخی خدمات جانبی هم ممکن است برای کاربران ایرانی در دسترس نباشند. چون کیف پول غیرامانی است، دارایی روی بلاک‌چین ثبت می‌شود و با عبارت بازیابی در کیف پول‌های سازگار دیگر قابل بازیابی است. با این حال، ریسک محدودیت دسترسی همیشه وجود دارد.
۲. اگر گوشی‌ام گم شود یا خراب شود، دارایی‌ام از بین می‌رود؟
نه، به شرطی که عبارت بازیابی را درست و در جای امن نوشته باشید. دارایی روی بلاک‌چین ثبت شده است، نه روی گوشی. کافی است تراست ولت را روی گوشی جدید از منبع رسمی نصب کنید و با عبارت بازیابی کیف پول را برگردانید. اگر عبارت بازیابی را نداشته باشید، هیچ‌کس، حتی شرکت سازنده، نمی‌تواند دسترسی را برگرداند.
۳. چرا تتری که واریز کردهام در تراست ولت دیده نمیشود؟
ابتدا ببینید تتر روی همان شبکهای که با آن واریز کردهاید در فهرست ارزها فعال است یا نه؛ مثلاً USDT با برچسب TRON. اگر فعال نیست، آن را از بخش مدیریت ارزها فعال کنید. سپس شناسه تراکنش (TxID) را از صرافی مبدأ بگیرید و وضعیت آن را در کاوشگر بلاک همان شبکه بررسی کنید. شاید تراکنش هنوز تأیید نشده باشد.
۴. آیا نگهداری همه دارایی در تراست ولت امن است؟
تراست ولت برای استفاده روزمره ابزاری رایج است، اما کیف پولی گرم است و به امنیت گوشی و دقت خود شما وابسته است. برای مبلغ‌های بزرگ و بلندمدت، تقسیم دارایی میان چند روش نگهداری و استفاده از کیف پول سخت‌افزاری را بررسی کنید. فقط آن مقداری را در کیف پول موبایل نگه دارید که در صورت بروز مشکل، زندگی روزمره‌تان آسیب نبیند.
جمع‌بندی آموزش تراست ولت
در این آموزش تراست ولت دیدید که کار با این کیف پول پیچیده نیست، اما به دقت نیاز دارد. نصب از منبع رسمی، نگهداری امن عبارت بازیابی و یکسان بودن شبکه در مبدأ و مقصد، سه پایه استفاده امن از آن هستند. در کیف پول غیرامانی، کنترل و مسئولیت دارایی کاملاً با شماست. محدودیت‌های مربوط به کاربران ایرانی را هم در تصمیم‌گیری در نظر بگیرید.
- تراست ولت را فقط از سایت رسمی یا فروشگاه رسمی نصب کنید و از فایل‌های دست‌به‌دست‌شده پرهیز کنید.
- عبارت بازیابی کلید کل دارایی است؛ آن را روی کاغذ بنویسید و هرگز در هیچ سایت یا پیامی وارد نکنید.
- شبکه آدرس دریافت و شبکه ارسال باید دقیقاً یکی باشند و برای کارمزد به ارز اصلی همان شبکه نیاز دارید.
- پیش از ارسال به آدرس جدید، یک تراکنش آزمایشی کوچک انجام دهید و آدرس را هیچ‌وقت از تاریخچه کپی نکنید.
اگر بعد از بررسی این نکات تصمیم گرفتید تتر تهیه کنید و آن را به کیف پول خود منتقل کنید، می‌توانید شرایط خرید تتر را در ناربیت ببینید و با خیال راحت و بدون عجله تصمیم بگیرید.
این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری محسوب نمیشود. پیش از هر تصمیم، ریسک‌ها را با شرایط مالی خود بسنجید.
